Pitching StoryLab.pro 2020

Posiadam streszczenie fabuły całego serialu, charakterystyki bohaterów, opisy wszystkich dwunastu odcinków – w każdym z nich główna bohaterka rozpracowuje jednego z podejrzanych mieszkańców osiedla. Ostatni epizod ma otwarte zakończenie dające przestrzeń na kontynuację serialu. Okazuje się w nim, że żab na osiedlu nigdy nie było, rechot do tej pory wydobywał się z ukrytych głośników. Kto wyłączył odgłosy płazów i dlaczego? To temat na kolejny sezon. Poza wymienionymi wcześniej elementami, mam także drugą wersję odcinka pilotowego.

Inspirowałem się przede wszystkim twórczością Martina McDonagha. Jest to zarówno scenarzysta i reżyser takich filmów jak „Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj”, „Siedmiu psychopatów”, czy „Trzy billboardy za Ebbing, Missouri”. Szczególne znaczenie miał ostatni z wymienionych, jego główna bohaterka Mildred stała się pierwowzorem dla Ostatniej Sprawiedliwej – protagonistki w moim projekcie. Od McDonagha czerpię przede wszystkim konwencję tj. łączenie groteskowości z powagą oraz odpowiednie posługiwanie się komizmem językowym.

Istotnym artystą, którego twórczość towarzyszyła mi podczas pisania był także Sławomir Mrożek. Wielokrotnie w swoim życiu powtórzyłem zdanie, że gdyby żył, to miałby pełne ręce roboty. Od niego podobnie jak od McDonagha, czerpałem komizm, absurd i poczucie humoru.

Jesteśmy spolaryzowani, podzieleni i żyjemy w konflikcie polsko-polskim. Pewnie już nic tego nie zmieni – a na pewno nie w najbliższym czasie. To bardzo mnie dotyka, gdyż powoduje to, że bliscy sobie ludzie pozostają skłóceni. Mam na to niezgodę, którą chciałem wyrazić w projekcie serialu, ale też pokazać absurd sytuacji, w której się znaleźliśmy.

Drugi powód, dla którego podjąłem się pisania serialu komediowego, to panujący w społeczeństwie polskim brak poczucia humoru. Mam wrażenie, że jesteśmy zbyt poważni

„Motyle” są inspirowane prawdziwą historią moich znajomych, udanego małżeństwa, którzy teraz się rozwodzą. Mąż mojej koleżanki w momencie choroby zaczął się leczyć w pokoju uzdrowień w kościele, wyzdrowiał, w jego mniemaniu nawet pokonał śmierć, ale utracił zdolność kochania ludzi. Ta historia zafascynowała mnie i postanowiłam oprzeć się na niej w moim scenariuszu. Dlatego poszłam do tego kościoła, na msze, do pokoju uzdrowień, poddałam się rytuałowi uzdrowień, nawet dostałam własnego przewodnika duchowego, z którym rozmawiałam – ale podkreślam – tylko w ramach researchu.

Inspiracją był dla mnie też sąsiad malarz, który maluje nowatorskie abstrakcje, używa do tego toksycznych sprayów i pracuje w specjalnej masce antysmogowej. Czerpałam też z innego sąsiada – aktora, który jest inteligentny jak sam diabeł, ma super poczucie humoru i trochę mroczną osobowość. Sąsiad malarz mieszka na czwartym piętrze, aktor na drugim, ja na trzecim.

Natomiast jeśli chodzi o filmy referencyjne, mogę wymienić m.in. „Przełamując fale” Larsa von Triera, „Słodkie życie” Federico Felliniego, „21 gramów” Alejandro Inarritu, „Czerwoną pustynię” Michelangelo Antonioniego, „Martha Marcy May Marlene” Seana Durkina, „Historię małżeńską” Noaha Baumacha, „Kształt rzeczy” Neila LaBute’a.

Główną osią filmu są iluzje. Każdy z moich bohaterów, nawet postaci drugoplanowe, żyje w swojej iluzji. Chciałam pokazać, że na bazie iluzji można zbudować całe swoje życie i nawet być w niej szczęśliwym. Dlatego jedni z moich bohaterów wychodzą z iluzji, inni nie.

Człowiek też może być iluzją przez to jak postrzega sam siebie i jak inni nas postrzegają. Motywem obiegowym „Motyli” są odbicia. Moi bohaterowie przeglądają się nie tylko w lustrach czy szybach, ale też w innych powierzchniach, np. lakierowanej szafce kuchennej, w której odbicie jest ledwo co widoczne, albo w krzywych, zaokrąglonych lustrach na przystankach autobusowych, w których człowiek wygląda trochę jak potwór, trochę jak obcy, ale nadal jest człowiekiem, z tym samym ciałem. Moi bohaterowie przeglądają się w różnych swych odbiciach w zależności od stanu emocjonalnego.

Podejmuję też temat iluzji wiary i iluzji Boga, to jak wiara wpływa na naszą bierność i sprawczość, w jaki sposób poddajemy się biernie temu, co nam się przytrafia vs w jaki sposób bierzemy odpowiedzialność za swoje życie i żyjemy w zgodzie w własnymi pragnieniami i potrzebami. Takie cele stawiam swoim bohaterom. A Wika i jej kreowanie iluzji innych ludzi jest dopełnieniem wątku Rafała, który musi zacząć sam tworzyć swoje prawdziwe życie.

Motyle na początku miały być motywem obiegowym w filmie, ale teraz pojawiają się tylko dwa razy, na początku i na końcu, i broń Boże nie są to prawdziwe latające motylki.
Motyle dla mnie idealnie symbolizują kruchość życia Rafała i kolorowe iluzje ludzi, które stwarza Wika.

Pod koniec 2019 roku, znalazłam artykuł dotyczący nietypowego konkursu architektonicznego o tym właśnie tytule…
Konkurs polegał na stworzeniu wizji bezwyznaniowego cmentarza; cmentarza, który nie miał być jednak pomnikiem na cześć zmarłych, mauzoleum czy inną formą czci składanej tym, którzy odeszli, a miejscem refleksji nad życiem w obliczu śmierci.
Zachowałam ogłoszenie i choć sama nie zgłosiłam swojej wizji do konkursu architektonicznego, idea projektu nie
dawała mi spokoju, aż do momentu gdy przyszedł czas wyboru tematu pracy dyplomowej w StoryLab.pro.
Pomyślałam wtedy o napisaniu historii młodej architekt, która mierząc się z utratą wzroku, zastanawia się nad sensem dalszego istnienia.
Film równie dobrze mógłby nosić tytuł perspektywa, ale chciałam odejść od dosłowności.

Zawsze interesowała mnie psychologia relacji, a od kilku lat zgłębiam też tajniki psychobiologii , gdzie wpływ relacji z rodzicami na nasze życie zaczyna się już w okresie prenatalnym.
W ramach researchu do mojego scenariusza spotkałam się z dr Marzanną Radziszewską, ekspertką w dziedzinie psychobiologii, która jest też lekarzem medycyny konwencjonalnej. Podzieliła się ona ze mną wieloma, wręcz niesamowitymi, przypadkami ze swojej praktyki lekarskiej, gdzie konkretne przypadki chorób wskazywały na silne powiązanie z historią danej rodziny.
Trauma wcale nie musi być związana z przeżytą wojną czy doświadczeniem przemocy fizycznej w rodzinie…
Nieumiejętność wyrażania emocji wobec dziecka też może rodzić jego traumę, i to właśnie ma miejsce w opowiadanej przeze mnie historii.
Tak, jak wtedy, kiedy małe dzieci bawiąc się w chowanego zakrywają oczy i krzyczą – “szukaj mnie!”, moja bohaterka traci wzrok, niejako prosząc by ją zauważono.

Po pierwsze, w historii mamy dwójkę bohaterów, którzy są architektami – ojca i córkę, a więc dwa pokolenia i dwa różne spojrzenia na chociażby jedno zdarzenie z przeszłości, jakim była śmierć brata bliźniaka Marianny.
Pomyślałam, że tę część przeszłości rodziny, można by pokazać w formie krótkich animacji, korzystając z konkretnych technik rysunkowych. Wyobrażam sobie trzy takie animacje, w trzech kolejnych częściach filmu; miałoby to służyć, trochę jak przy rozwiązywaniu zagadki kryminalnej, odsłonięciu prawdziwego zajścia, co też, jak sądzę, zaskoczy widza…
Po wtóre, młoda architekt tracąc wzrok, ma problem z tzw. widzeniem peryferyjnym … Oznacza to, że widzi jedynie centralną część obrazu, podczas gdy jest on rozmyty, czy też zupełnie niewidoczny po bokach. Takie ujęcie perspektywy, w ciekawy sposób pozwala widzowi na oglądanie świata chorymi oczami Marianny.

Pasjonuje mnie również Film Noir i chętnie skorzystałabym z klasycznych ujęć perspektyw, czym zaznaczył się w kinie ten styl. Poszukuję kontaktu z Producentem i Reżyserem, których zainteresuje nie tylko sama historia, ale też mój sposób rysowania emocji obrazem.

Jestem wielką fanką kina gatunkowego. Bardzo lubię też mieszanie ze sobą różnych
konwencji. Chciałabym aby mój film był klimatem zbliżony do “Get Out/ Uciekaj” Jordana
Peele’a, czyli połączenia horroru, thrillera i czarnej komedii. To film, który dość długo się
rozkręca, aby na koniec dojść do krwawego i zaskakującego finału.
Jedną z moich referencji jest również brytyjski film “Eden Lake” Jamesa Watkinsa. Akcja
obu tych filmów, tak jak i mojego projektu rozgrywa się w ograniczonej przestrzeni w
ciągu kilkudziesięciu godzin.

Wielu ludziom, zwłaszcza mieszkańcom dużych miast Suwalszczyzna kojarzy się
mieszczuchom z rodzajem końca znanego świata. To“polski biegun zimna”, najdalsze
miejsce do którego można pojechać. Do pewnego stopnia region nie zadeptany przez
turystów, tajemniczy i dziewiczy. Małe wsie się wyludniają, przyjezdni pojawiają się tylko
w weekendy. To jedno z niewielu miejsc, gdzie można poczuć się naprawdę samotnym.
Chciałabym aby przyroda, klimat Suwalszczyzny, owo osamotnienie było pełnoprawnym
bohaterem opowieści. Prawdziwa ciemność, brak latarni ulicznych, rozrzucone po polach
opuszczone chałupy. Do najbliższych sąsiadów dzieli nas czasem kilka kilometrów. A
jednocześnie na plecach czuć już oddech cywilizacji. Wszystko się zmienia, choć
Suwalszczyzna jeszcze się broni swoim brakiem zasięgu w telefonach i trudnymi do
przejechania drogami.

Od początku w rolach głównych widziałam dwójkę konkretnych aktorów- Olgę Frycz i
Piotra Polaka. Jedno i drugie wygląda tak, jakby potrafiło skrywać w sobie jakąś
tajemnicę. Choć muszę przyznać, że po tym jak scenę przeczytali Piotr Żurawski i Marta
Ścisłowicz, to oni również pasują wspaniale do tych ról. Jeżeli chodzi o rolę młodych
autostopowiczów, to widziałabym w nich na przykład Marcela Sabata lub Tomasza Ziętka
i Agatę Koszulińską lub Zosię Domalik.

ARTUR DORSKI, neurochirurg, ma niebawem zostać ordynatorem prestiżowej warszawskiej kliniki oraz stanąć na czele międzynarodowego zespołu badawczego. Jego sukcesów zazdrości mu przyjaciel z dzieciństwa, też neurochirurg, Robert Jankowski. Robert jest sprytnym manipulantem z psychopatyczną osobowością i nieco teatralnym sposobem bycia. Wybiera HIV, a nie inną chorobę, by zarazić Artura, bo liczy, że za jego plecami rozpęta medialną nagonkę, przedstawiając fałszywe fakty i wykorzysta, niestety, nietolerancję polskiego społeczeństwa wobec osób będących nosicielami HIV. Udaje mu się. Sprzyja mu los, bo Artur, tuż po poznaniu prawdy, powoduje wypadek, jest ranny, krwawi z ust, ale mimo wszystko reanimuje młodą kobietę w ciąży i zakaża ją. Zgodnie z artykułem 161 Kodeksu Karnego, który mówi, że kto wiedząc, że jest zarażony wirusem HIV, naraża bezpośrednio inną osobę na takie zarażenie, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Artur dostaje wyrok w zawieszeniu, ale jest też pozbawiony prawa do wykonywania zawodu – mimo, że polskie prawodawstwo dopuszcza chirurgów, będących nosicielami HIV, do stołu operacyjnego, z zaznaczeniem, że podjęli skuteczne leczenie.

Nazwałam swojego protagonistę intuicyjnym neurochirurgiem, bo to dość częste określenie lekarzy, którzy są wybitnymi fachowcami w swojej dziedzinie. Chodzi o to, że przeczucie, czyli intuicja lub wyobraźnia łączą się u nich z głęboką wiedzą diagnostyczną. Potrafią kojarzyć różne nietypowe objawy na zasadzie pewnego rodzaju olśnień i nie boją się eksperymentów. Artur jest trochę takim drem HOUSEM, tylko z inną osobowością. Odziedziczył to po matce, wiejskiej znachorce.

Artur, po spowodowaniu wypadku i zakażeniu młodej kobiety HIV, pozbawiony prawa do wykonywania zawodu i z sądowym wyrokiem w zawieszeniu, nie chce już tradycyjnie operować. W scenariuszu, przed feralnym zdarzeniem, pojawiają się wątki jego współpracy ze szwedzkimi naukowcami, którzy pracują nad stworzeniem inteligentnych robotów, czyli neurochirurgicznych manipulatorów sterowanych ręką lekarza. Artur, który nie może pozbyć się traumy, wybiera właśnie taką drogę. Po wyjściu z więzienia operuje w taki sposób. Korzysta z techniki, żeby pomagać chorym, czyli realizuje się jako lekarz z powołania, którym zawsze był. Technika w służbie sumienia i wierności swoim przekonaniom.

Engram to ślad pamięciowy. Wszystko czego doświadczamy pozostawia ślad w
człowieku. Dzięki engramom odtwarzamy nasze wspomnienia. Poprzez przeplatanie się teraźniejszości z przeszłością, pokazujemy, że każdy pamięta inaczej wydarzenia na mazurach. Pamięć ludzka jest zwodnicza.

Od ponad dziesięciu lat pracujemy jako montażyści filmowo-telewizyjni. Wspólnie napisaliśmy scenariusz do thrillera psychologicznego pt. „Rozłam”, który również wyreżyserowaliśmy i zmontowaliśmy. „Rozłam” został wyprodukowany w koprodukcji z TVP. Właśnie rozpoczął drogę festiwalową.
Jesteśmy współtwórcami scenariusza i reżyserami wstawek fabularnych w
audiowizualnym widowisku z okazji 100 lecia Bitwy Warszawskiej.
Realizujemy i montujemy własne reportaże, filmy krótkometrażowe, dokumenty oraz programy telewizyjne. Nasz scenariusz do filmu fabularnego pt. „Drybling” zdobył II miejsce w konkursie Bahama Films. Obecnie jesteśmy w trakcie realizacji dokumentu pt. „Wyzwanie 90 dni”, produkcja TVP. Absolwenci Wyższej Szkoły Sztuki i Projektowania w Łodzi oraz Akademii Filmu i Telewizji w Warszawie.

„Lokator” reż. Roman Polański, „Funny Games” reż. Michael Haneke, „Czarownica: Bajka Ludowa z Nowej Anglii” reż. Robert Eggers, „Wielkie
Kłamstewka” Produkcja HBO, „Antychryst” reż. Lars von Trier.

Nasi bohaterowie od początku są w napiętej sytuacji – kancelaria którą współtworzą rozpadła się i choć utrzymują się na powierzchni, to nikt z nich nie wie jak długo się to uda. Dla Piotra stawką jest nie tylko jego finansowa przyszłość, ale również jego zawodowa reputacja. Prawniczki, które przy nim zostały są lojalne, tak jak Łucja i Agnieszka lub nie widzą innych perspektyw – tak jak Maria. Poza pracą Łucję i Piotra łączy romans, choć to Łucja jest bardziej zaangażowana w ten związek i liczy, że po rozwodzie będzie następną partnerką życiową Piotra. Z kolei Agnieszka, prywatnie nie lubiąca Łucji, liczy na docenienie przez swojego mentora, a wolny fotel Wiceprezes wydaje się odpowiednim trofeum. Maria jest rozdarta między byciem matką i żoną, a pracą. Przez pryzmat środowiska prawniczego, chcemy pokazać przekrój osobowości, które ponad wszystko cenią raz obrany cel. Stawiają go ponad relacje, rodzinę, zdrowie, czasem też siebie i ponoszą związane z tym konsekwencje.

Od początku zamknięcie bohaterów w małej przestrzeni, kojarzyło nam się ze sztuką teatralną, dlatego ważnymi referencjami dla nas są filmy „Glengarry Glen Ross” w reż. Jamesa Foley oraz „Rzeź” Romana Polańskiego. Z ważnych dla nas, niekoniecznie filmowych referencji, jest serial „Mad Men”, którego pomysłodawcą jest Matthew Weiner. Ten serial, tak jak i nasz projekt, poprzez pokazanie środowiska biurowego opowiada o uniwersalnych ludzkich relacjach i pragnieniach.

Na dzień dzisiejszy projekt mamy zamknięty na etapie treatmentu i planujemy do końca sierpnia zamknąć II draft scenariusza. Naszym pierwotnym założeniem było pisanie scenariusza pod projekt fabularnego filmu mikrobudżetowego, ale w naszej ocenie historia ma również potencjał, aby rozpisać ją w mini serial.

Wplecenie w historię autentycznych bohaterów i epizodów ma kilka celów. Najistotniejszym jest zwrócenie uwagi na historyczne paradoksy, kulturowe wyłomy i dwuznaczności okresu 2WŚ. Jest tego w scenariuszu sporo. Część pojawia się w bardzo subtelny sposób, część bardziej wyraziście, niektóre determinują fabułę.

Jeśli chodzi o historyczne postaci to już na początku aktu drugiego pojawia się postać Leni Riefenstahl, która brała udział w hitlerowskim Blitzkriegu w roli reżyserki filmu propagandowego i tym samym zawitała we wrześniu 1939 na Mazowsze. Pomylałem, że jej spotkanie z 10-letnią, zachłyśniętą kinem główną bohaterką Ofelią, jest nieuniknione. Tuż przed Riefenstahl pojawia się Maksymilian Kolbe w swej mniej znanej odsłonie – jako niedoszły twórca wytwórni filmowej w Niepokalanowie oraz wynalazca rakiety kosmicznej, ale przede wszystkim jako człowiek rozdarty pomiędzy antysemityzmem w jaki popadł, a aktem na który zdobędzie się przyszłości. Wątek obecności kobiet w Armii Czerwonej reprezentują radzieckie snajperki (Ludmiła Pawliczenko), a niemieckich dezerterów z Wehrmachtu słynny pacyfistyczny olbrzym Manfred Zanker, który też miał swoje perypetie na terenach okupowanej Polski. Jako najbrutalniejszy antagonista przywołany jest nigdy nie ukarany zbrodniarz Wilhelm Koppe, którego główna bohaterka brawurowo uśmierca, choć w rzeczywistości człowiek ten po wojnie z powodzeniem prowadził fabryką czekolady w RFN.

Jeśli chodzi o same epizody, najbardziej wyrazistą anomalią jest popularność utworu „Bei Mir bist du Shejn” – mega-przeboju z żydowskiego musicalu, który niepodziewanie stał się szlagierem w 3 Rzeszy. Wscenariuszu śpiewany jest i po niemiecku i po angielsku i w swej oryginalnej wersji w jidysz, a także zostaje odgwizdany nad uchem konającego Wilhelma Koppe przez ukrywającego się u bohaterek żydowskiego Krawca (który nie potrafi szyć) . Mamy też słynną przebieranki żołnierzy Wehrmachtu w kobiece stroje, które były podświadomym lecz bardzo popularnym sposobem rzuconych na front żołnierzy na ucieczkę od codziennej męskości wojny.

Tych epizodów i wtrętów jest wszytych w ten scenariusz dużo więcej.

Po pierwsze – istnieje wieś Piasecznica i leży równo w połowie drogi między byłym Stetl Sochaczew (niewiele tam zostało śladów żydowskiej kultury) a największym katolickim klasztorem w Europie, Niepokalanowem. I w tej wsi mieszkała podczas wojny moja babcia. I mieszka tam do dziś. Ma 95 lat i trzyma się świetnie, choć niestety dwa miesiące temu straciła wzrok.

Po drugie – sama Babcia uważa, że wojny jako takiej u nich nie było, ale z jej relacji wyłania się zgoła odmienny obraz. Wygląda na to iż mimo, że żyła w tym czasie stosunkowo spokojnym życiem, w jej najbliższym otoczeniu pojawiły się sytuacje związane z niemal wszystkim co można było podczas wojny doświadczyć. Cała opowieść i postawa mojej babci skłania mnie do refleksji nad tym czy pojęcia peryferie wojny, ale też peryferie Holocaustu w ogóle się bronią. Wojna, gdy już w jakimś regionie wybucha, jest wszechobecna, dotyka każdego, w taki czy inny sposób. Ja chcę opowiedzieć – w przewrotny sposób – jak jeszcze mogła dotknąć i co wywołać.

Po trzecie – cała masa scen i postaci, które zaistniały w scenariuszu ma swoje korzenie w autentycznych zdarzeniach przekazanych mi przez babcię (w scenariuszu: 10-letnia Ofelia). Czy to żydowska dziewczyna (w scenariuszu: Ryfka), która wyrusza dobrowolnie na roboty do Niemiec za siostrę mojej babci (w scenariuszu: Sabinę), czy to samolot Luftwaffe, który spada prosto na gruszę, pod którą dniami i nocami przesiadywała moja babcia z siostrą, czy krążący od domu do domu Żyd, którego nazywano Krawiec (w scenariuszu: Krawiec), czy przygarnięcie kobiet, które uciekły z Warszawy podczas Powstania, czy wizyty wszelkich zmilitaryzowanych oddziałów (Wehrmacht, Armia Czerwona, Partyzanci), które musiano „gościć”, czy też to, że babcia namiętnie uczyła się niemieckiego, Granatowa Policja sprawdzała czy nie ukrywają w studni mleka, a partyzanci wysadzali w okolicy niemieckie pociągi…

Po czwarte – moja Babcia nie zdając sobie sprawy z tego, że trzy tygodnie później utraci wzrok, jedną z ostatnich rzeczy, które zrobiła widząc, było rozrysowanie przy użyciu długopisu i kartki, dosyć dokładnego szkicu całego gospodarstwa z tamtych lat. Ten plan leżał obok mnie cały czas podczas budowania tej historii i jeśli film zostanie kiedyś zrealizowany to oryginalny szkic babci powinien stanowić załącznik do scenariusza, aby przy sporej ilości bohaterów i ich wyrafinowanych przecięć, nie pogubić się w zakamarkach jednej złożonej lokacji;

Gdybym miał narysować mapę referencyjną scenariusza „Wyzwolenie” to byłby to kwadrat, którego narożniki stanowiłyby filmy „Sami Swoi”, „Bękarty Wojny”, „Przeminęło z Wiatrem” oraz… tak, tak… „Kevin sam w domu”. A pośrodku kwadratu znajdowałby się tytuł „Jojo Rabbit”. Dwa zdania do każdej referencji.

„Kevin sam w domu” jest referencją ze względu na analogię sytuacji protagonisty (też dziecka), które zostaje same w domu i zmaga się z namolnymi, niebezpiecznymi gośćmi i rozwiązuje sytuację w swój autorski sposób, sięgając głównie do swojej brawurowej dziecięcej wyobraźni.

„Przeminęło z Wiatrem’ – kontrowersyjny film, który poza tym, że stał się celuloidowym pomnikiem postkolonialnego rasizmu był też opowieścią o kobiecie w czasach, w których mężczyźni zajęli się wojną, a ona miała okazję wyjść ze swojej dotychczasowej roli. Moje bohaterki są grupową Scarlett O’hara, choć zabierają się do rzeczy nieco inaczej, rzekłbym: dużo, dużo sprawniej! W tym sensie parafrazującym tytułem dla mojego scenariusza jest tytuł „Poszły pod wiatr”…

„Sami Swoi” jest referencją ze względu na plan filmowy – gospodarstwo, które staje się areną zdarzeń. Podobnie jak Andrzej Mularczyk wykorzystuję każdy zaułek tej lokacji – od kuchni przez stodołę aż po wychodek…

„Bękarty Wojny” to dosyć złożona referencja. Pewnie dlatego, że to jeden z moich ulubionych filmów. Scenariusz „Wyzwolenie” łączy z Bękartami na pewno czas wojny, ale też postawienie ofiar w roli tych, którzy/które przejmują inicjatywę i zaczynają dyktować własne reguły gry. Jednocześnie zaczerpnąłem z Bękartów epizodyczną strukturę opowiadania, po to by przeprowadzić moją historię przez całą 2WŚ. Wreszcie, celuję też w wyrafinowany poziom humoru, choć zdaję sobie sprawę jak wysoko wisi poprzeczka.

Natomiast stojący centralnie „Jojo Rabbit” zaskoczył mnie w trakcie pracy nad „Wyzwoleniem”. Na początku pisząc ten scenariusz umiejscawiałem jego atmosferę w połowie drogi między „Sami Swoi” a „Bękartami Wojny”, ale gdy w lutym obejrzałem „Jojo Rabbit”, uświadomiłem sobie, że wpadłem na podobny pomysł co Taika Waikiki: opowiedzenia o wojnie z całym jej dramatyzmem, ale jednocześnie na wiariacko i na wesoło; mam wrażenie, że są momenty, gdy komediowość „Wyzwolenia” zbliża się do tej z „Jojo Rabbit”, choć bez wątpienia „Wyzwolenie” jest filmem dużo bardziej kameralnym, kobiecym i mazowieckim. Ze wszystkimi tego konsekwencjami.